Από το τουρκικό pezevenk ο μαστρωπός , ο παλιάνθρωπος.
«Αν είσαι κι αν δεν είσαι του δήμαρχου παιδί
του δήμαρχου παιδί, ω, ω
εγώ θα σε φιλήσω κι ας κάμω φυλακή
Τα ριάλια, ριάλια, ριάλια
τα σελίνια μονά και διπλά
τα μονόλιρα, πεντόλιρα και πού 'ντα
ο μπεζεβέγγης που τα 'χει στη πούγγα, ω, ω»
Μιχάλης Βιολάρης
7 comments
patsis
Βλ. και πεζεβέγκης.
Khan
Τσίμπα και το άσμα!
Khan
Το Ντέρτι είχε κάνει βέβαια το καθήκον του, αλλά όσο καλύτερος είναι ο μπαργαλάτσος από τον παργαλάτσο, φρονώ ότι άλλο τόσο καλύτερος είναι ο μπεζεβέγγης απ' τον πεζεβέγκη.
το Λιοντάρι
Pezevenk , στα Τούρκικα σημαίνει τον ρουφιάνο ,
τον χαφιέ , αυτόν που τα έχει καλά με την εξουσία προδίδοντας τούς δικούς του .
< η προφορά είναι απλή : «πεζεβένκ» >
< στα Τούρκικα το Z προφέρεται ως κανονικό Ζ >
Με τη λέξη αυτή οι Έλληνες στα χρόνια τής τουρκοκρατίας εννοούσαν αυτούς που πρόδιδαν κι έπαιρναν λεφτά .
Ως λέξη πάντως δεν υφίσταται πλέον στα νέα Ελληνικά , κανείς δεν την λέει .
Αλλά μιας κι αναφέρθηκε το κυπριακό παραδοσιακό τραγούδι τού Βιολάρη , ας πούμε εδώ ότι στα κυπραίϊκα η λέξη προφέρεται ως : «πετσεβέγκης» .
Με το «τσ» αρκετά τονισμένο , όπως και στα κρητικά .
Έχω ζήσει χρόνια στην Κύπρο και ξερω .
Το νόημα πάντως παραμένει κι εκεί το ίδιο .
Δηλαδή : μια λέρα ανθρώπου που βγάζει λεφτά με τη ρουφιανιά και την προδοσία όλων .
Επιπρόσθετα έχει και την έννοια τού τσιγγούνη που όλα τα κρύβει σε ένα πουγγί μην τού τα κλέψουνε .
Από εκεί και ο στίχος :
«ο πετσεβέγκης που τα'χει στην πούγγα» .
johnblack
Λιοντάρι σόρυ αλλά είσαι λάθος. Είμαι από κάτω και σε διαβεβαιώ πως η σωστή προφορά είναι Ππεζζεβέγκης.
Δύο σύμφωνα στην αρχή, διότι αυτό παίζει πολύ στην Κύπρο, π.χ. υπάρχει επώνυμο Ττοφής καταγεγραμμένο επίσημα. Επίσης και το ζ είναι παρατεταμένο. Καμία σχέση με κρητική προφορά.
MXΣ
pezevenk
,-gi vulg.
1. pimp, procurer, fancy man.
2. bastard, son of a bitch, scoundrel.
το Λιοντάρι
off topic
Καλέ μου «johnblack» έχεις κι εσύ δίκιο .
Βασικά , έκανα ένα λάθος γράφοντας «τσ» κι όχι «τζ» .
Μετά που πόσταρα δε γινόταν να το διορθώσω .
Δεν σού δίνει τέτοια δυνατότητα το σύστημα .
Ήθελα να πω αυτό ακριβώς που λες κι εσύ , ότι γράφεται με δύο ζήτα .
Όμως τα διπλά «ζ» δίνουν στη λέξη μια προφορά που συχνά μοιάζει με «τζ» επειδή προφέρονται «παχιά» .
Εάν δεν ήταν έτσι τότε δε θα βάζαμε δυο γρμτ «ζήτα» .
< παρεμπιπτόντως , υπάρχει και το επίθετο Ττότης , στη Σαλονίκη έχει και καφε-ζαχ/στείο με το όνομα αυτό , πολύ γνωστό και πολυσύχναστο >
Στα 5 χρόνια που έζησα κι εργάστηκα στην Κύπρο άκουσα πολλές διαφορετικές προφορές τής κυπραίικης διαλέκτου από πόλη σε πόλη κι από χωριό σε χωριό .
< η εργασία μου μ' έστελνε πότε εδώ και πότε εκεί >
Η αναφορά μου στην κρητικη διάλεκτο έχει να κάνει με τ' ότι μοιάζει σε πολλά με την κυπραίικη .
Λέει κι αυτή το «και» ως «τσε» , < «τα ριάλια-ριάλια-ριάλια , τα σελίνια μονά τσε διπλά , τα μονόλιρα πεντόλιρα τσε πούντα .........»>
Έχει διατηρήσει το τελικό «ν» όπου αυτό υπήρχε από πριν,
όπως και στην Κύπρο , προφέρει πολύ συχνά με έντονη χροιά το γράμμα «κάπα»,
κι ένα σωρό άλλες ομοιότητες που μάλλον τις ξέρεις .
Άλλες φορές ακούς το «και» κι ως «τζαι» ή «τζιαι» ,
< εν τζιαι να' ρχόμουνα τζαμέ >
και τελοσπάντων η προφορά δεν αποδίδεται ποτέ σωστά με τα γράμματα , δε μπορείς να τη γράψεις σωστά όπως ακούγεται .
Μάσσαλά φίλε καλέ :-)